In mijn werk als leerkracht in het primair onderwijs zie ik digitale geletterdheid als een onmisbaar onderdeel van goed onderwijs. Leerlingen groeien op in een wereld waarin digitale technologie, internet en sociale media een grote rol spelen. Tijdens de minor Digitale Geletterdheid heb ik mijn beeld hiervan verder ontwikkeld. Waar ik eerst vooral dacht aan het leren gebruiken van digitale middelen, heb ik geleerd dat digitale geletterdheid veel breder is. Het gaat niet alleen om vaardigheden, maar juist om kritisch denken, bewust handelen en het begrijpen van digitale processen en systemen.

Tijdens de minor heb ik niet alleen kennis opgedaan over de verschillende onderdelen van digitale geletterdheid, maar vooral geleerd hoe je deze op een betekenisvolle en motiverende manier kunt aanbieden. Door de lessen van jullie als docenten heb ik ervaren hoe je digitale geletterdheid kunt koppelen aan creatieve en activerende werkvormen, zoals programmeren, muziek en het maken van een AI-zelfportret. Deze aanpak heeft mij laten inzien dat digitale geletterdheid niet iets ‘extra’s’ hoeft te zijn, maar juist geïntegreerd en aantrekkelijk aangeboden kan worden, waardoor leerlingen actief betrokken raken.

In mijn onderwijs richt ik mij daarom niet alleen op het gebruik van technologie, maar vooral op het begrijpen en beoordelen van digitale informatie. Ik vind het belangrijk dat leerlingen leren kritisch te kijken naar wat zij online zien en lezen, dat zij nepnieuws kunnen herkennen en dat zij inzicht krijgen in hoe digitale systemen werken. Dit is essentieel, omdat leerlingen dagelijks worden blootgesteld aan grote hoeveelheden informatie waarvan de betrouwbaarheid niet altijd duidelijk is. Zonder deze vaardigheden bestaat het risico dat leerlingen informatie klakkeloos overnemen. De kerndoelen digitale geletterdheid van het SLO vormen hierbij een belangrijke leidraad (SLO, 2023).

Daarnaast baseer ik mijn visie op het AI-competentieraamwerk van UNESCO. In dit raamwerk wordt beschreven welke vaardigheden leerlingen en leraren nodig hebben om verantwoord met kunstmatige intelligentie om te gaan, zoals kritisch denken, ethisch bewustzijn en inzicht in hoe AI-systemen functioneren (UNESCO, 2024). Deze inzichten vind ik essentieel, omdat AI een steeds grotere rol speelt in het dagelijks leven van leerlingen. Het is daarom belangrijk dat zij niet alleen leren hoe ze AI kunnen gebruiken, maar ook leren nadenken over de betrouwbaarheid en de invloed ervan.

Ook besteed ik in mijn onderwijs aandacht aan hoe leerlingen zich gedragen in digitale omgevingen. Ik begeleid hen bij het respectvol communiceren, het omgaan met privacy en het nemen van verantwoordelijkheid voor hun online gedrag. Dit sluit aan bij het kader van digitale geletterdheid van Kennisnet (2022), waarin informatievaardigheden, mediawijsheid en ICT-basisvaardigheden samen de basis vormen voor goed functioneren in de digitale samenleving. Daarnaast gebruik ik het competentiemodel van Mediawijsheid.nl om niet alleen vaardigheden, maar ook houding en bewustzijn expliciet aandacht te geven in mijn onderwijs.

Mijn visie komt tot uiting in concrete onderwijsactiviteiten in de klas. Zo heb ik bijvoorbeeld een les gegeven over hacken, waarin leerlingen zelf ervaarden hoe digitale systemen werken en hoe kwetsbaar deze kunnen zijn. Tijdens deze les hebben leerlingen, met behulp van eenvoudige programmeercodes zoals wij die in de minor hebben geleerd, het digibord ‘gehackt’. Dit zorgde niet alleen voor veel betrokkenheid, maar gaf leerlingen ook inzicht in hoe systemen functioneren en waarom digitale veiligheid belangrijk is. Daarnaast werk ik met opdrachten waarin leerlingen nepnieuws analyseren of experimenteren met AI, bijvoorbeeld door een zelfportret te maken en hier kritisch op te reflecteren.

Door digitale geletterdheid op deze manier betekenisvol en activerend aan te bieden, zorg ik ervoor dat leerlingen niet alleen vaardigheden ontwikkelen, maar ook inzicht en bewustzijn. In mijn onderwijs wil ik digitale geletterdheid daarom structureel integreren binnen verschillende vakgebieden, zodat leerlingen leren om kritisch, creatief en verantwoord om te gaan met digitale technologie. Hiermee bereid ik hen voor op een toekomst waarin digitale vaardigheden onmisbaar zijn.